Geen gelijke kansen zonder ongelijke start

Bijgewerkt op: 23 mrt.

Als we écht gelijke kansen willen, moeten we stoppen met inrichten van onderwijs gebaseerd op het gemiddelde. Het werkt niet. Hoe hard we ook ons best doen en hoe goed ieders bedoelingen ook zijn. Eerlijke kansen vragen om écht Contact, de Actualiteit als start en individuele Behoeften als uitgangspunt (ABC). Logisch dat steeds meer scholen in beweging komen. Van binnenuit maken zij werk van hervorming van onderwijs (en toetsen). Zodat kansengelijkheid werkelijk kans krijgt.

Stap voor stap

Eerst staan, dan stapjes langs de tafel, voorzichtige stapjes aan de hand en vervolgens steeds een beetje meer zelf. Het klinkt zo logisch. Je kijkt goed naar wat iemand kan en helpt diegene vanaf daar een stapje verder. Je stimuleert, bemoedigt en ondersteunt bij dat wat het zelf nog nét niet kan, maar wel met 'een handje'. Zoals bij leren lopen.


Gras groeit niet harder als je eraan trekt. Het gaat stuk.

Een kind wat nog niet gaat staan zal niet aan je hand kunnen lopen. En als je peuter nog niet kan fietsen met zijwieltjes, gaat dat zonder wieltjes zeker niet lukken. Als ouder kijk je gewoon goed naar je kind en ondersteunt waar nodig. Vanuit Behoefte. Steeds een stapje verder. Ieder op zijn eigen tempo. Zo simpel.


Normaal in het onderwijs

In ons onderwijssysteem doen we dat echter anders. Daar nemen we niet de Actualiteit (wat kun jij al?) als startpunt, maar ‘het gemiddelde‘. We vergelijken kennis, vaardigheden, inzichten en talenten van kinderen met leeftijdsgenoten. Met een norm(groep).


Het zogenaamde gemiddelde is het startpunt. Als je hieronder zit, ben je een kwetsbare, zwakke of achterstandsleerling. Als je erboven zit ben je een goede, sterke of talentvolle leerling.


Onsolide fundament

Het gemiddelde als basis is echter een onsolide fundament. Gemiddelde mensen bestaan namelijk niet. En onderwijs wat gemaakt is voor ‘het gemiddelde’ past voor te veel kinderen niet. Het leidt zelfs tot stigmatisering en doet jonge en oude(re) mensen ernstig tekort. Steeds meer kinderen vallen dan ook op (en zelfs uit). En dat ligt niet aan al die welwillende hardwerkende professionals. Het is het systeem wat belemmert. Gelijke kansen starten namelijk bij de erkenning van een ongelijke start vanuit een stevige (pedagpedagogisch) basis. Ter illustratie wat voorbeelden uit de sport:


De marathon Klaas is geen loper, maar heeft besloten dat hij een marathon wil lopen. Een grote uitdaging aangezien hij totaal geen ervaring heeft. Het is niet realistisch te verwachten dat hem dat binnen een gemiddelde trainingsperiode van 12 tot 20 weken gaat lukken. Zijn trainer moet daar rekening mee houden. Laat hij Klaas steeds met de betere lopers meetrainen, zal zijn kans op de eindstreep alleen maar kleiner worden. Hoe goed zo'n trainer ook uitlegt en hoe flink hij ook coacht. Van steeds ervaren dat anderen sneller wordt je geen betere loper. Achter anderen aanrennen met je tong op je schoenen is frustrerend. Iedere dag opnieuw.Vol blaren en blessures. Zonder adem en zelfvertrouwen.


Het is logisch dat Klaas rustig moet beginnen. Hij is immers nog geen loper. Zijn trainingsplan moet op zijn situatie zijn afgestemd. Op zijn fitheid en zijn hardloopervaring. Bovendien is het verstandig te kijken hoe snel zijn lichaam herstelt. Dat vraagt om een schema op maat. En een trainer die steeds goed kijkt naar wat hij op dat moment kan en vervolgens goed kijkt wat hij nodig heeft om een volgend stapje te kunnen zetten. Dan kan hij uiteindelijk ook de finish halen. Zonder blessures. Met zelfvertrouwen.

De triatlon De broer van Klaas wil een triatlon lopen. Dat lijkt niet echt een grote uitdaging, omdat hij een ervaren loper is. Een echte sporter. Hij heeft al meerdere marathons op zijn naam staan. Met zwemmen en fietsen is hij alleen nog niet zo ervaren. Daarin is hij echt een beginner. Dat betekent niet dat zijn trainer hem ook voor het lopen in de beginnersgroep moet zetten. Het zal leiden tot irritatie en frustratie aan alle kanten.


Omdat de broer van Klaas een triatlon wil doen, moet hij trainen om een bepaalde balans te vinden. Dat vraagt een plan wat op hem is afgestemd. Op zijn fitheid en zijn ervaring. Bovendien moet gekeken worden hoe snel hij herstelt van een training. Dat vraagt om een schema op maat. En een trainer die uitgaat van wat hij op dat moment kan en vervolgens steeds goed kijkt wat hij nodig heeft om een volgend stapje te kunnen zetten. Dan zal hij uiteindelijk die felbegeerde finish halen. Zonder blessures. Met zelfvertrouwen.


 

Geen achterstand

Deze voorbeelden illustreren dat het uitmaakt welke startpositie je kiest. Dat betekent dat een trainer vooral goed moet luisteren en kijken wat de beginsituatie is en wat de trainee nodig heeft om de finish te kunnen halen. In het onderwijs is dat niet anders. Kinderen hebben professionals nodig die vanuit Contact starten bij wat het kind wél kan (Actualiteit). En vervolgens goed kijken wat dít kind op dit moment nodig heeft (Behoefte) om een volgend stapje te kunnen zetten. Dan pas kan ook dit kind op eigen wijze zijn mooiste en unieke versie ontwikkelen. Zonder achterstanden. Zonder blessures. Mét zelfvertrouwen.


Onderschat de impact van zo’n ander startpunt niet! Starten bij wat je al wél kunt en uitgaan van behoeften maakt groot verschil.
Laten we dat goed voor ogen houden als het gaat over kansenongelijkheid.

 

Meer weten?


- Lees het zeer goed leesbare promotie-onderzoek van Karen Heij over de Eindtoets.


- Op deze pagina vind je scholen met een hartje op de kaart die gaan voor ontwikkeling van binnenuit (OvB).


- Wil je niet meer uitgaan van ‘het gemiddelde’ en kinderen niet meer met elkaar vergelijken, vraagt dat ook om een andere wijze van het in beeld brengen van ontwikkeling. Geen gestandaardiseerde testen, maar manieren van formatief evalueren. Scholen door het hele land ontwikkelen hiervoor zelf materialen. Op www.IKOntwikkel.com vind je materiaal wat met een aantal van die scholen ontwikkeld is. Van professionals voor professionals.




#vanbinnenuit#vansysteemgerichtnaarmensgericht#vansysteemgerichtnaarwereldgericht#demooisteversievanjoubenjij#IKOntwikkel #kansenongelijkheid #kansengelijkheid




147 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven