Het ABC van binnenuit is een pedagogisch handelings-model voor mens- en wereldgericht werken. Het model is verrassend simpel en werkt altijd.
Het ABC van binnenuit geeft inzicht, taal en richting om in elke situatie te doen wat nodig is. Het model start bij wat er is (Actualiteit), gaat uit van wat nodig is (Behoefte) en maakt Contact tot voorwaarde. Eerst met jezelf. Daarna met de ander en de wereld om je heen.
mens- en wereldgericht werken
Nicole Hanegraaf merkte dat mensen en organisaties die mens- en wereldgericht werken steeds op een soortgelijke manier handelen. Het ABC van binnenuit maakt dit zichtbaar.
ABC van binnenuit uitgelegd
A
Actualiteit = startpunt
Start niet bij een systeem, protocol, methode of een gemiddelde, maar bij dít mens in deze omgeving. Observeer. Kijk en luister goed wat er feitelijk ís. Zonder oordeel. Zonder tekorten of beperkingen, maar vanuit kansen en mogelijkheden.
Vraag:
"Zeg, wat weet/kun/doe jij al?"
B
Behoefte = uitgangspunt
Niet uitgaan van een systeem, protocol, methode of gemiddelde, maar doe op de Terreinen van invloed wat het goede is voor jezelf, de ander én je omgeving.
Vraag:
"Wat heb je nodig?" en/ of "Wat kan ik voor je doen?"
C
Contact = voorwaarde
Vertraag, voel, vertrouw. Denk aan Matroesjka en kijk vanuit liefde, door je Rode bril. Zo maak je contact. Eerste met jezelf en dan met de ander en de wereld om je heen.
Vraag:
"Hee, ik ben nieuwsgierig naar jou! Wie ben jij?"
Focus niet op wat er niet is.
Zie wat er wél is.
Denk niet in problemen.
Handel in oplossingen.
Maak (en houd!) het simpel
In onze Westerse samenleving maken we dingen soms moeilijker dan nodig is. En ervaren we een probleem? Dan komt er een duur onderzoek en een flinke stapel papier, maar uiteindelijk verandert er weinig. Het onderzoek Boemerangbeleid naar beleidsfalen in de Jeugdzorg van Sharon Stellaard liet in 2023 nog maar eens zien hoe hardnekkig dit patroon is.
Het ABC van binnenuit geeft je als professional houvast om te doen wat ertoe doet. Het is een eenvoudige manier van kijken en handelen die altijd en overal werkt. Dat betekent niet dat het makkelijk is. Het daagt je uit om verantwoordelijkheid te nemen. Soms buiten de lijntjes te kleuren. Dat kan spannend zijn.
En dat is nog niet alles. De tijd waarin we leven helpt ook niet mee. De buitenwereld leidt af. In een wereld die continu schreeuwt om aandacht vraagt doen wat nodig is om stevig bewustzijn.
Maar het kan. Overal.
Stop met rennen. Vertraag, voel, vertrouw.
Het ABC van binnenuit geeft houvast bij dagelijkse pedagogische keuzes en ook bij grotere organisatorische en systeemvraagstukken. Van stappen op weg naar inclusie, naar ondersteuning op maat voor een kind, van het afstemmen van hulp in een gezin tot maatwerk in de zorg. Het ABC van binnenuit helpt zelfs bij complexe opgaven en duurzame transities in het maatschappelijk en publiek domein.
Werkt altijd
Probeer maar! Het ABC van binnenuit werkt in iedere situatie en in elke organisatie. Het model maakt dat je tot de kern komt. De aanpak bespaart onnodige administratie, 'gedoe' en tijd kwijtzijn met randzaken. Het ABC van binnenuit helpt je om de dingen niet te doen, omdat het moet, maar omdat het ertoe doet. Leiders bouwen zo aan liefdevolle organisaties waar iedereen erbij hoort en zich van waarde voelt. Waar niet een systeem, methode of protocol, maar ieders welzijn en ontwikkeling centraal staan. Waar ruimt is voor brede ontwikkeling van binnenuit: inclusief, betekenisrijk en ieder op eigen wijze.
Gebruik het ABC van binnenuit om te dóen wat nodig is.
Niet omdat het moet, maar omdat het ertoe doet.
Verdiepen - kwaliteit van binnenuit
Onderzoekscyclus
Gebruik de Onderzoekscyclus van binnenuit om het ABC te verdiepen. Dit model is vanuit de praktijk ontstaan. De aanpak in vier fasen biedt structuur, houvast en verdieping in ieder (verbeter)proces.